*DYSLEKSJA.XMC.PL

Trudności w czytaniu i pisaniu

:: Bezpośrednie przyczyny dysleksji rozwojowej

Patomechanizm jest to mechanizm ( sposób) powstawania zaburzenia. Wyjaśnia się go poprzez analizę czynników patogennych z punktu widzenia ich zależności, związków znaczeniowych i przyczynowo - skutkowych.
Patomechanizm dysleksji nie jest w pełni poznany. Pierwotnie przyczyny dysleksji - etiologia powodują skutki, które stanowią bezpośrednie przyczyny dysleksji rozwojowej. Są to zaburzenia funkcji centralnego układu nerwowego o charakterze paracjonalnym, występuje w obszarze procesów poznawczych, motoryki i integracji tych funkcji. Przyjmuje się, że należy raczej mówić o patomechanizmach dysleksji, ponieważ różne konfiguracje dysfunkcji leżą u podstaw specyficznych trudności w czytaniu i pisaniu, odmienne u różnych dzieci.
Jak wynika z definicji dysleksji, główną rolę w patomechaniźmie dysleksji rozwojowej odgrywają :
zaburzenia percepcji wzrokowej (analizy i syntezy wzrokowej),
zaburzenia sprawności motorycznej,
zaburzenia procesu mowy,
zaburzenia interakcji percepcyjni - motorycznej.
Poglądy na temat patomechanizmu dysleksji rozwojowej zmieniały się w historii badań nad dysleksją. Można wyróżnić trzy podstawowe nurty badań : neuropsychologiczny, psycholingwistyczny i socjolingwistyczny.
Przedstawiciele neuropsychologicznego podejścia w badaniach nad dysleksją zajmują się funkcjonowaniem analizatorów : wzrokowego, słuchowego i kinestetyczno - ruchowego oraz procesami integracji percepcyjno - motorycznej leżącej u podstaw czytania i pisania.
W latach 40 - 60 badano głównie paracjonalne opóźnienia funkcji percepcyjnych i motorycznych jako wyraz zaburzeń funkcjonowania analizatorów : wzrokowego, słuchowego i kinestetyczno - ruchowego, warunkujących trudności w czytaniu i pisaniu. Do przedstawicieli tej ? psychomotorycznej koncepcji” należeli w Stanach Zjednoczonych współpracownicy S. Ortona, N. C. Kephart, w Polsce zaś H. Spionek i jej szkoła.
W latach 60 uwaga badaczy zwróciła się w kierunku integracji funkcji percepcyjno - motorycznych (funkcji spostrzegania : wzrokowego i słuchowego). Do przedstawicieli tego kierunku należą H. Birch i L. Belmont, E. Koppitz, M. Monroe.
W Polsce problem ten podjęła Marta Bogdanowicz, prowadząc badania nad rozwojem integracji ni jej rolą w patomechaniźmie dysleksji wybranymi z literatury i opracowanymi przez siebie metodami diagnostycznymi.
Badacze reprezentujący nurt psycholingwistyki uważają, że czytanie i pisanie stanowi twórczy akt językowy i dlatego starają się ustalić związek miedzy kompetencją lingwistyczną, a trudnościami w czytaniu i pisaniu.
Zdaniem A. Maurer, ?… istota trudności napotykanych przez większość dzieci i w niektórych przypadkach nie przezwyciężonych do kresu dorosłości, związana jest z zaburzeniami procesu przetwarzania fonologicznego”.

M. Ruttler uznał czytanie za sprawność zarówno percepcyjną jak i językową. Jego zdaniem trudności w czytaniu są najsilniejszym i najważniejszym ze wszystkich
psychologicznych skutków opóźnienia mowy.A. Brzezińska podkreśla wartość kompetencji językowej dla efektywnego podjęcia nauki czytania. Podkreślenie roli kompetencji lingwistycznej sugeruje wyraźnie silny związek zaburzeń mowy, zwłaszcza o charakterze zniekształceń języka, z późniejszymi trudnościami w czytaniu i pisaniu.
Zwolennicy psycholingwistycznego nurtu badań przyjmują, że oprócz sprawności funkcji instrumentalnych i kompetencji lingwistycznej o sukcesie w nauce czytania i pisania decyduje kompetencja komunikacyjna.
Ujmując historycznie rozwój poglądów na patomechanizm dysleksji należy stwierdzić, że początkowo pojawił się nurt badań neuropsychologicznych, później psycholingwistycznych, obecnie zaś rozwijany jest socjolingwistyczny nurt badań.
W latach 70 - 90 badaniami zaczyna się obejmować funkcje językowe dzieci dyslektycznych. Zaburzenia funkcji językowych znajdują swoje miejsce w patomechaniźmie dysleksji.
Badania takie prowadziła I. Liberman ( U S A ), M. snowling ( U K ), Z. Žlab ( Czechy ). W Polsce, badania w nurcie socjolingwistycznym prowadzi Z. Tarkowski, G. Krasowicz, A. Borkowska, M. Bogdanowicz. Podłożem neurofiziologicznym tych zaburzeń jest nieprawidłowe funkcjonalnie mózgowych mechanizmów mowy.
Patomechanizmy specyficznych trudności w czytaniu i pisaniu są różnorodne i nie do końca poznane. Mogą zachodzić różne konfiguracje zaburzeń prostszych funkcji (może to być dysfunkcja o małym zakresie lub dysfunkcje sprężone o szerokim zakresie), które w konsekwencji prowadzą do zaburzeń złożonych czynności czytania i pisania.

Powi?zane Tematy

  • No related posts
  • Odpowiedz

    You must be logged in to post a comment.